Blog

Vertrouwensbreuk

Blog januari 2021

Maandag 25 januari. Die dag zal de geschiedenis ingaan als de dag waarop de politie en de M.E. weer klaarstonden om rellende jongeren te beteugelen. De dag waarover premier Rutte meldde dat hij geen ‘sociologische verklaringen’ wilde horen voor rellen die ‘niets anders waren dan crimineel gedrag’. Voor het geweld hoeft je geen enkel begrip te hebben… om het toch te willen begrijpen.

Die 25 januari werd ook het rapport ‘Van persoonlijke krenking tot vertrouwensbreuk’ aan de gemeenschap beschikbaar gesteld. Het onderzoek van het Verwey-Jonker instituut waarin haarfijn wordt weergegeven wat die sociologische verklaringen zijn. En dan gaat het niet om algemeenheden zoals ‘kansen’ of ‘afkomst’. Het rapport herkent een fenomeen waarin juist de overheid de belangrijkste partij is.

Het instituut vroeg zich af ‘Wat zijn de kenmerken en verhalen van de Nederlanders die geen of nauwelijks vertrouwen hebben in de democratische rechtsstaat’.

Er worden vijf redenen genoemd. 1. Onzichtbaarheid van de overheid. Het beeld van een overheid die steeds verder van de burger af is komen te staan. 2. Onzichtbaarheid van de burger. Het gevoel niet gezien te worden door de overheid. 3. Ongelijke behandeling. Onvrede voortgestuwd door een wij-zij-gevoel, waarbij de ‘wij’ zich achtergesteld voelt of het gevoel heeft dat andere groepen bevoordeeld worden. 4. Het niet horen van de burger bij besluitvorming waarbij ze rechtstreeks partij zijn (of het niet zijn, maar het gevoel hebben dat dit zo zou moeten zijn)…Het werd gekoppeld aan het ‘serieus nemen’ van de burger en ook aan de democratie en wat je ervan mag verwachten als burger'. En tenslotte 5. Incompetentie. En aan alle vijf is wat te doen.

En 25 januari, de start van de beraadslagingen in de Amsterdamse gemeenteraad over een ander rapport: ‘Evaluatie van het Bestuurlijk Stelsel van Amsterdam’. En ook dat rapport biedt een somber beeld over de relatie tussen overheid en samenleving. Maar daarin worden -ook vijf- kansen benoemd voor verbetering van het stelsel. De kans die door de onderzoekers als verreweg beste wordt genoemd is ‘Het meervoudige democratiescenario’; representatie aanvullen met participatieve democratie op stadsdeelniveau: Dagelijks bestuurders worden daarbij nog steeds benoemd vanuit het college. Het stelsel wordt echter verder stevig aangevuld met elementen om de inbreng en betrokkenheid van inwoners te organiseren, ‘vandaar de naam Meervoudige Democratie’.

De kans die Meervoudige Democratie biedt wordt erkend en de tijd is er rijp voor.

Rogier