Agenderen

Animatie 1

Voor inwoners blijkt het lastig te zijn om iets aan te kaarten bij de overheid. Soms is het niet duidelijk bij welke afdeling je moet zijn. Soms weet je zelfs niet of het iets is voor de gemeente of voor een andere overheidsinstelling. En of het misschien iets is wat al bij meer mensen speelt.

Iets kunnen aankaarten en merken dat er wat mee gebeurt is belangrijk. Het geeft vertrouwen dat je er niet alleen voor staat. De laatste tijd heeft het vertrouwen in de overheid nogal wat schrammen opgelopen. Denk aan de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen en de Toeslagaffaire. Daarentegen toonde de coronapandemie wel het grote belang van vertrouwen in overheidsbeleid.

Veel van de zaken die ons bezig houden zijn een gevolg van landelijk beleid of regelingen van de provincie, de regio of bijvoorbeeld een waterschap. Daarvan is de democratische besluitvorming goed geregeld. Maar welke gevolgen een besluit heeft voor de inwoners blijkt nog steeds een zwakte in het systeem. Dat komt omdat de stem van individuele burgers niet gehoord kan worden. Er is gewoonweg geen platform waarop individuele burgers iets aan de overheid kunnen melden dat vervolgens bruikbare informatie oplevert voor de overheid. Of om met mensen uit je eigen leefwereld te praten over wat je bezig houdt.

Er zijn talloze vormen van burgerparticipatie. Maar die gaan over collectieve belangen. De individuele stem brengt niet genoeg gewicht in de schaal. Daardoor krijgt de overheid een vertekend beeld van de belangenverhoudingen in de samenleving. En dat is structureel; tegenwoordig zijn belangen niet meer netjes geordend naar zuilen en politieke kleur. Een gezonde democratie vereist het kunnen agenderen van onderwerpen op individuele basis.

Om de stem van de inwoners te laten horen kunnen verschillende middelen gebruikt worden. Ze moeten openstaan en bereikbaar zijn voor iedereen. Naast drukwerk en de website zijn er nieuwe vormen te bedenken om mensen te bereiken. Denk bijvoorbeeld aan de welzijnsorganisaties die bij bewoners thuis komen.

Om de grote diversiteit aan inbreng te ordenen, gebruiken we een praktische indeling van het maatschappelijke veld. We benoemen negen aandachtsgebieden en negen schalen van straatniveau tot landelijk.

Animatie 2

Elke inbreng krijgt een positie in het diagram. Het vormt daarmee een overzichtelijke indeling van wat er leeft in de samenleving. Dit diagram vormt het hart van het Medemo model.

Om de inbreng met anderen te kunnen bespreken zijn kleinschalige lokale verenigingen nodig. Die dienen als ‘eerstelijns gesprekspartners’. In de vereniging wordt de individuele inbreng door buurtgenoten getoetst aan het algemeen belang of aan tegengestelde belangen van anderen.

Lees meer over Belangenafweging.