Boekbespreking

Het Prisma van Sociale Media



Sociale media begonnen ooit als een plek voor online discussie en het delen van ideeën en amusement, maar de afgelopen jaren werd het steeds meer een bron van irritatie. De toon werd steed harder en het plezier is velen vergaan. Hoe is dat zo gekomen? Ik las het nieuwe boek van Chris Bail, Breaking the Social media Prism en ik denk dat ik het nu beter begrijp.

We hebben het vaak over de bubbels waarin we ons op sociale media bevinden, echo chambers, in het Engels, maar Bail ziet dat anders. Sociale media zijn volgens Bail veel meer een prisma dat onze identiteit in stukken breekt en dat ons opzadelt met een verkeerd beeld van anderen en van onszelf. We zien de gefragmenteerde identiteiten van anderen en denken dan dat die mensen zo zijn, zonder te zien dat het maar een fragment is van hun werkelijke identiteit. Bail laat ook zien dat het niet zo is dat het jezelf blootstellen aan andere meningen uit andere bubbels je eigen mening nuanceert. In tegendeel, hij laat zien dat dit op sociale media juist je eigen mening versterkt.

Aanvallen op sociale media leiden ertoe dat mensen zich verdiepen in de 'talking points' van het eigen kamp, waardoor mensen juist verder radicaliseren. De tragedie van sociale media is dat het onze neiging om onze sociale omgeving te lezen verslechtert. Sociale media zijn niet de spiegel van de maatschappij, maar zij zijn een prisma dat uitersten uitvergroot. Mensen overschatten het extremisme van de tegenstander en onderschatten het eigen extremisme.
 
 Wat de situatie nog erger maakt is dat gematigden afhaken. De extremisten zijn zo uitgesproken en fel dat gematigden zich niet meer in discussies durven te mengen, wat de perceptie versterkt dat iedereen radicaliseert. Het prisma van sociale media versterkt extremisten en legt gematigden het zwijgen op.
 
 Het gevolg is dat er steeds minder discussie te vinden is op sociale media. Bail laat zien dat onze netwerken voor politieke discussie de afgelopen dertig jaar met 30% zijn gekrompen en sociale media zijn daar een van de belangrijkste oorzaken van.
 
Volgens Bail zijn er drie strategieën om het sociale media prisma te breken.
 1. We kunnen leren om het prisma te zien en we kunnen begrijpen hoe het onze identiteit verstoort.
 2. We kunnen leren om onszelf te zien door dit prisma en erop letten hoe ons gedrag het prisma voedt.
 3. We kunnen leren om het prisma te breken door ons gedrag te veranderen en op zoek te gaan naar een meer productieve vorm van conversatie met de andere kant.

Het boek heeft me aan het denken gezet. Ik ben zelf al een tijd niet meer aanwezig op sociale media. Ik ben een van die gematigden die het op een gegeven moment voor gezien hielden. Ik ben niet van plan terug te keren, maar de inzichten uit dit boek kunnen wel helpen om den discussies binnen Medemo en De Weesper Vereniging te verbeteren. We gaan immers een eigen platform opzetten, waar ook gediscussieerd kan gaan worden en we willen daar geen polarisatie hebben, maar juist stimulerende discussies en we willen samen in dialoog op zoek gaan naar consensus.